Liczne rzeĽby lwa czuwającego i śpiącego (zwanego też umierającym) autorstwa T. Kalidego znajdowały się na terenie całych Niemiec i Europy, w zasięgu oddziaływania niemieckiego kręgu kulturowego.

Najwięcej danych mamy o lwie śpiącym z Gliwic, który, podobnie jak bytomski, zaginął w latach 60-tych XX wieku.

Gliwice - przyjechał tu dnia 2 paĽdziernika 1846 roku król Prus Fryderyk Wilhelm IV w celu zwiedzenia tutejszej państwowej huty żelaza (obecnie GZUT) jak również i miasta. Na placu hutniczym monarcha ujrzał rzeĽbę śpiącego lwa na cokole, wykonaną według modelu Teodora Kalidego. Wówczas obecny tam starosta górniczy von Charpentier podsunął mu pomysł ustawienia lwa na cmentarzu 65 żołnierzy, uczestników wojen napoleońskich, rannych w bitwach pod Groß-Görschen koło Lipska i Budziszynem, którzy zmarli z ran w gliwickich szpitalach polowych. Król, oprócz rzeĽby i cokołu, podarował też żeliwne ogrodzenie do wykorzystania wokół cmentarza oraz 100 talarów w gotówce na pokrycie kosztów budowy obiektu. Miejsce to leżało koło niedawno zbudowanego dworca kolejowego (przy obecnej ulicy Na Piasku). Odsłonięcie pomnika nastąpiło dopiero trzy lata póĽniej, dnia 15 paĽdziernika 1849 roku, w dzień urodzin króla.

Pomnik stanął pośrodku parceli cmentarnej, a za nim wzniesiono wysoki na 16 stóp krzyż z żeliwa z odlaną postacią Chrystusa. Cokół obiektu miał wymiary 60 na 30 stóp. Cztery narożne filary kraty ogrodzenia i dwa skrzydła bramy wejściowej zdobiły hełmy. Na frontowej stronie cokołu umieszczono napis:

„Dem Andenken Preußens tapferen Söhne, welche in den Jahren 1813/14 in dem Feldlazarett zu Gleiwitz an ihren in der Schlacht bei Groß-Görschen und Bautzen erhaltenen Wunden starben, und hier, fern vom Schauplatze ihres heldenmütigen Kampfes für Unabhängigkeit und Recht, diese geheiligte Ruhestätte fanden. Gleiwitz, den 15. October 1849.”

Po prawej wąskiej stronie umieszczono motyw miecza i wieńca z liści dębu, a obie pozostałe zajęło 65 nazwisk zmarłych żołnierzy, zwieńczonych żelaznym krzyżem. Wyryto je złotymi literami. Płyty, na których umieszczono napisy były również dziełem odlanym w hucie gliwickiej. Lew wieńczący pomnik stał się przyczyną nazwania pobliskiej, już dziś nie istniejącej, uliczki mianem Löwenstrasse.

Z powodu konieczności zabudowy miejsca, na którym znajdował się cmentarz dnia 19 paĽdziernika 1890 r. szczątki zmarłych i sam pomnik przeniesiono w nowe miejsce położone w południowo-wschodniej części póĽniejszego Parku Miejskiego, w pobliżu narożnika obecnych ulic Berbeckiego i Sienkiewicza. Uszkodzony cokół pomnika zastąpiono przy tej okazji nowym, ufundowano również nową żeliwną kratę, która zresztą jeszcze przed II wojną światową została usunięta.

Po II wojnie światowej pomnik i ogrodzenie cmentarza zostały zniszczone, a sam lew Kalidego trafił na działki zieleni miejskiej, by zniknąć stamtąd w latach sześćdziesiątych.

• Gliwice – do dzisiaj zachowała się rzeĽba „Lwa czuwającego”, wykonana w 1824 r. z żeliwa w miejscowej hucie, pierwotnie na terenie huty gliwickiej (GZUT), obecnie przed budynkiem Muzeum przy ul. Dolnych Wałów.
• Świerklaniec (Neudeck) – dwa lwy czuwające flankowały wjazd do tzw. starego zamku, spalonego w 1945 r. i wysadzonego w powietrze w 1961 r. RzeĽby zniknęły stamtąd bez śladu po roku 1945. Jedynym Ľródłem historycznym, wobec braku archiwaliów rodu Henckel von Donnersmarck, pozostają w tym przypadku stare pocztówki i fotografie. Stary zamek był przebudowywany w połowie XIX wieku i prawdopodobnie z tego okresu pochodziły rzeĽby.
• Pokój (Carlsruhe) k. Opola – w 1863 r. ustawiono tam żeliwnego „Lwa śpiącego” jako pomnik ku czci Eugeniusza Erdmanna księcia wirtembersko-oleśnickiego, który walczył w wojnach napoleońskich jako generał armii rosyjskiej, rzeĽbę odlano w Gliwicach, zachowała się do dzisiaj na pierwotnym miejscu (usunięto tylko napisy z cokołu).
• Legnica (Liegnitz) – w 1872 r. ustawiono tam „Lwa śpiącego” na cokole w parku miejskim jako pomnik legniczan poległych w wojnie francusko-pruskiej 1870/1871 (Kriegerdenkmal). Pomnik zachował się do dziś – usunięto jedynie napisy na cokole.
• Karpniki (Fischbach) koło Jeleniej Góry – żeliwny „Lew czuwający”, odlany w Gliwicach prawdopodobnie w latach 20-tych XIX w., zdobił skałę zwaną Mariannenfels (Starościńskie Skały), pozostawał na swoim miejscu do lat 70-tych XX w., po czym został przeniesiony i obecnie stoi koło zapory Jeziora Złotnickiego w okolicach Leśnej.
• Judyty (Juditten) k. Sępopola – dwie rzeĽby: „Lew czuwający” i „Lew śpiący”, zakupione w 1889 r. na światowej wystawie w Paryżu, odlane z brązu(?), stanęły przed miejscowym pałacem,; przetrwały wojnę, po zakupieniu pałacu w ostatnich latach przez prywatnego właściciela przeniesiono je do stadniny w pobliskich Liskach, powróciły na swoje miejsce wskutek protestów mieszkańców.
• Berlin - „Lew śpiący” z brązu na grobie generała Scharnhorsta (1755-1813) na Cmentarzu Inwalidów (pomnik wyrzeĽbił Christian Friedrich Tieck wg projektu Karla Friedricha Schinkla),  1822 r. - rzeĽba sygnowana przez Christiana Daniela Raucha jest najstarszym ze wszystkich omawianych tu dzieł i pierwowzorem większości z nich.
• Berlin - Dwa lwy (śpiący i czuwający), odlane w cynku – stały przed pałacem księcia Karola Hohenzollerna przy Wilhelmplatz, w latach 30-tych budynek zajęło ministerstwo propagandy Goebbelsa, w 1945 r. rzeĽby ocalały, po 1980 r. w zbiorach galerii rzeĽby (Skulpturengalerie) Stiftung Preussischer Kulturbesitz.
• Berlin – Dwa lwy (czuwający i śpiący) na terenie dawnej królewskiej odlewni żeliwa (Kgl. Eisengiesserei) przy Invalidenstrasse 44, gdzie je odlano, zbudowano tam w połowie XIX wieku królewski instytut geologiczny (Kgl. Geologische Institut), po 1945 r. mieściło się tam ministerstwo geologii NRD, a obecnie ministerstwo budownictwa i transportu, pomimo zmian funkcji budynków rzeĽby zachowały się do dziś.
• Dortmund – na terenie dawnego cmentarza z XIX wieku (obecnie Westpark) – pomnik z 1870 r. z rzeĽbą „Lwa śpiącego” z brązu(?), upamiętniający pochodzących z Dortmundu żołnierzy pruskich poległych  w wojnie z Austrią 1866, zachowany w dobrym stanie.
• Eberswalde – rynek (Markt), tzw. Lwia fontanna (Löwenbrunnen) z rzeĽbą „Lwa czuwającego”, odlaną z żeliwa w 1836 r. w królewskiej odlewni żeliwa (Königliche Eisengiesserei) w Berlinie, zachowana do dziś.
• Lubeka (Lübeck) - żeliwne odlewy „Lwa czuwającego” i „Lwa śpiącego” z połowy XIX wieku, stały pierwotnie przed rezydencją kupca Daniela Jacobi, potem przed jednym z hoteli, przetrwały wojnę, w 1949 r. przeniesione w okolice słynnej bramy Holstentor – symbolu miasta.
• Hagen-Haspe - „Lew śpiący” z 1874 r., galwanizowany odlew cynkowy, ufundowany jako pomnik mieszkańców gminy Haspe (obecnie dzielnica Hagen) w wojnie z Francją, po wojnie przeniesiony w okolice cmentarza Büddinghardt, zniszczony przez wandali ok. 1980, częściowo odrestaurowany.
• Münster - „Lew śpiący” z 1832 r. odlany w brązie – pomnik nagrobny generała Wilhelma von Horn na dawnym cmentarzu Überwasserfriedhof – obecnie park miejski, pomnik zachowany do dziś.
• Moguncja (Mainz) – cmentarz Hauptfriedhof, rzeĽba „Lwa śpiącego” z brązu na cokole, wzniesiony w 1834 r. jako pomnik weteranów wojen napoleońskich (Veteranendenkmal), zachowana do dziś.
• Chlum k. Hradec Kralove (Czechy) – „Lew śpiący” z brązu – ustawiony jako pomnik poległych w  1866 r. w bitwie z Austriakami żołnierzy 1. pruskiej pieszej dywizji gwardii, zachowany do dziś.
• Trutnov (Czechy) – cmentarz wojenny koło kaplicy św. Jana – „Lew śpiący” na grobie poległych w 1866 r. w bitwie z Austriakami – zachowany do dziś, brak bliższych informacji.
• Kärstna (Estonia) – odlany w 1844 r. żeliwny „Lew śpiący”, wykonany w królewskiej odlewni żeliwa (Königliche Eisengiesserei), ustawiony ku czci generała armii rosyjskiej niemieckiego pochodzenia Reinholda von Anrep, poległego 1807 pod Morągiem, przetrwał wojnę i czasy ZSRR, zachowany do dziś.

    Odlewy lwów wykonywały głównie wytwórnie: Królewska Odlewnia Żeliwa (Königliche Eisengiesserei) w Berlinie, analogiczny zakład w Gliwicach oraz odlewnia F. Kahle & Sohn w Poczdamie. Bytomski lew pochodzi z odlewni Gladenbecka i jest jedyną znaną aktualnie realizacją tego dzieła przez tę firmę.

    Odlewnię tę założył Carl Gustav Hermann Gladenbeck (1827-1918), urodzony w Berlinie, który nabył doświadczenia podczas wieloletniej pracy w berlińskiej odlewni żelaza i fabryce maszyn Egellsa. Odlewnictwa artystycznego uczył się w warsztacie Christopha Heinricha Fischera. Własną odlewnię założył w 1851 r. na terenie warsztatu Noacka przy Johannisstr. 3, a w 1857 r. przejął dawną odlewnię królewską przy Münzstr. 10. Wykonywał zlecenia dla największych rzeĽbiarzy swojego czasu, na czele z Christianem Danielem Rauchem. Druga połowa XIX wieku obfitowała w liczne realizacje rzeĽbiarskie wkomponowywane w budowane pomniki czy nagrobki. Ponieważ w centrum Berlina brakowało miejsca na rozbudowę zakładu, w 1887 r. Gladenbeck przeniósł go do podmiejskiej osady Friedrichshagen (obecnie w granicach miasta). Bytomski lew powstał więc jeszcze w starej siedzibie odlewni. W rok póĽniej powstała spółka akcyjna Gladenbeck & Sohn, którą stworzyli Hermann i jego syn Oskar. Zlecenia wykonywano dla całych Niemiec, Europy i nawet Ameryki. Koniec XIX wieku przyniósł upadek firmy spowodowany kłopotami z bankiem oraz niezgodą w rodzinie. Synowie Hermanna usiłowali jeszcze prowadzić odlewnię, która jednak w 1911 r. ostatecznie zbankrutowała. Sam Hermann Gladenbeck przeżył upadek przedsiębiorstwa i zmarł dopiero w 1918 r.

    Konkludując, zachowane w Archiwum Państwowym w Katowicach (zespół Kreisausschuss Kattowitz, sygn. 75) zestawienie kosztów budowy pomnika dowodzi, że wykonawcą rzeĽby lwa była odlewnia Gladenbecka z Berlina. Ogłoszenia w „Beuthener Kreisblatt” i opisy załączone w formie kserokopii potwierdzają datę wykonania dzieła: rok 1873. Z kolei zestawienie wszystkich powstałych rzeĽb lwów Kalidego dowodzi, że znakomita większość z nich zachowała się do dziś na swoich miejscach. Brakuje jedynie obiektów z Gliwic i ze Świerklańca. Ponieważ jednak lew gliwicki powstał w I połowie XIX wieku, zaś w przypadku Świerklańca chodzi o „Lwy czuwające”, z całą pewnością stwierdzić można, że rzeĽba znajdująca się obecnie w Warszawie pochodzi z bytomskiego pomnika poległych w wojnie z Francją 1870/1871.

W opracowaniu wykorzystano następujące Ľródła:

Archiwum Państwowe w Katowicach, zespół Kreisausschuss Kattowitz, sygn. 75, Denkmäler

Bericht über die Verwaltung und den Stand der Gemeinde-Angelegenheiten der Stadt Beuthen in Oberschlesien für die Jahre 1871, 1872 und 1873, Beuthen O.-S. 1875, s. 5

„Beuthener Kreisblatt”, roczniki 1872, 1873

„Beuthener Zeitung”, nr z dnia 1.09.1895 r.

E. Gratza, H. Junkert: Heimatkunde von Beuthen O/S fur Schule und Haus, Breslau 1942, s. 47-48

"Aus dem Beuthener Lande" (dodatek do „Oberschlesische Zeitung”), nr 46, 22 XI 1925 r.

„Oberschlesien im Bild” (dodatek do: „Der oberschlesische Wanderer”), nr 40 z 1932 r.

"Der oberschlesische Wanderer", nr 40 z 6 paĽdziernika 1846 r.

B. Nietsche, Geschichte der Stadt Gleiwitz, Gleiwitz 1886, s. 311

"Der oberschlesische Wanderer", nr 244 z 21 paĽdziernika 1890 r.

K. Bimler: Modelleure und Plastik der Kgl. Eisengießerei bei Gleiwitz, (w:) "Oberschlesien", Jg. 12, 1913/1914, s. 43

Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VI Województwo katowickie, pod red. I. Rejduch-Samkowej i J. Samka, zeszyt 5, Powiat gliwicki, Warszawa 1966, s. 25

Niestety, nie zachował się rocznik 1873 czasopisma „Beuthener Stadtblatt”, które z pewnością szczegółowo opisywało przebieg budowy pomnika. Nie ma również akt budowy obiektu w zespole archiwalnym Landratsamt Beuthen w Archiwum Państwowym w Katowicach (landratura była inwestorem i w jej zasobie archiwalnym akta te znajdowały się co najmniej do 1945 r.). Kwerenda przeprowadzona w rocznikach 1873 czasopism „Der oberschlesische Wanderer” i „Oberschlesische Zeitung”, wychodzących w Gliwicach, jak również w polskim „Katoliku”, wydawanym w Królewskiej Hucie, nie dała żadnego rezultatu. Najwidoczniej gazety ukazujące się poza Bytomiem nie zajmowały się tą sprawą. Poza wymienionymi, nie udało się odszukać roczników 1873 innych tytułów prasowych okolic Bytomia.

Ponadto informacji na temat pomnika i jego twórcy udzielili pani Justine Nagler z Norymbergi i dr Zdzisław Jedynak z Katowic.