Pierwszy taki Marsz Autonomii

Jak co roku, 15 lipca, tysiące uczestników zgromadził Marsz Autonomii. W tym roku po raz pierwszy oficjalnie w Marszu uczestniczyli członkowie i sympatycy Związku Górnośląskiego. Zapowiedź powołania Śląskiej Partii Regionalnej, łączącej środowiska regionalistów sprawiła, że entuzjastycznie skandowano „Modro-żółto fana, modro-żółto sztama”.

Tysiące ludzi w kolorowym i głośnym korowodzie przeszły z katowickiego Placu Wolności pod pomnik Wojciecha Korfantego. Po oficjalnych wystąpieniach przewodniczących RAŚ i prezesa ZG rozpoczęła się część artystyczna Marszu. W przekonaniu, że autonomia to normalność, z uwagą śledzono występy artystów kabaretowych i bawiono się przy muzyce, piwie i kiełbasce – dając asumpt oponentom górnośląskiej samorządności i pseudonaukowym analitykom, twierdzącym że regionalna kultura regionu i jedyny element tożsamości to żur, żymloki i piwo.

Kilkuset uczestników Marszu złożyło swoje podpisy, popierając inicjatywę zarejestrowania Górnośląskiej Partii Regionalnej. Radosnej atmosfery i dumy z bycia Górnoślązakiem nie była w stanie zakłócić małoliczna kontrmanifestacja środowisk narodowych.

Podziemia Tarnogórskie na Liście Światowego Dziedzictwa!

Pogórnicze zabytki Tarnowskich Gór zostały dziś (9.07.) wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO! Decyzja zapadła podczas odbywającej się w Krakowie 41. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa. Jest to 15. polski obiekt na liście. Pierwszy na Górnym Śląsku!

– Dziękujemy światu, dziękujemy Komitetowi Światowego Dziedzictwa UNESCO. Cieszymy się, że wyjątkowa wartość naszego górniczego dziedzictwa stała się powszechnie uznana. Byliśmy to winni naszym przodkom i przyszłym pokoleniom, aby świadectwo przeszłości stało się świadectwem w przyszłości. Jesteśmy również świadomi, że tytuł ten to nie tylko prestiż, ale też wielkie zobowiązanie. To na nas spoczywa ochrona naszego dziedzictwa, tożsamości i rodowodu. To wielki dzień, ponieważ okazało się, że to nie są jakieś Tarnowskie Góry, tylko TE Tarnowskie Góry. Jestem dumny, przepełniony radością – skomentował decyzję Komitetu Światowego Dziedzictwa Zbigniew Pawlak, wiceprezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Na decyzję komitetu oczekiwałem właściwie w spokoju. Byłem przekonany, że bez względu na wszystko i tak osiągnęliśmy wiele. Sama nominacja to już coś. Wszyscy w Tarnowskich Górach zasługują na to, żeby ich pochwalić. I nie chodzi tylko o pracę, ale o dobre słowo. Nieraz przecież słyszałem od mieszkańców, że trzymają kciuki, że dobrze nam życzą. Wszystkim mieszkańcom, naszym sojusznikom serdecznie dziękuję – mówi Marek Kandzia – prezes Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

— Cieszę się ogromnie, zwłaszcza, że do końca nie byliśmy pewni tego sukcesu. Nasz wniosek był bardzo skomplikowany, bowiem pokazuje historię przemysłu na naszych ziemiach. Byliśmy tą iskierką, która spowodowała rozwój naszej części Europy i nie tylko. Mocno pracowaliśmy przez ostatnie miesiące nad promocją naszej kandydatury. Cieszymy się bardzo i zarazem zdajemy sobie sprawę z tego, jak wielka spoczywa na nas odpowiedzialność w postaci ochrony tego dziedzictwa. Jesteśmy przygotowani! — mówił dziś na Rynku zastępca burmistrza ds. gospodarczych Piotr Skrabaczewski.

— Proszę pozwolić wyrazić mi naszą głęboką wdzięczność wobec członków Komitetu Światowego Dziedzictwa za wpis Tarnowskich Gór, wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi. Poprzez tę nominację i wpis składamy hołd pracy i mądrości poprzednim generacjom, dzięki którym my i przyszłe pokolenia będziemy mogli pomyślnie się rozwijać — mówiła podczas omawiania naszej kandydatury kierownik zespołu zadaniowego ds. organizacji 41. sesji UNESCO Katarzyna Piotrowska.

We wniosku znalazło się 28 obiektów, nie tylko w Tarnowskich Górach, ale też w sąsiednich Zbrosławicach i Bytomiu. Są to pozostałości po dawnych kopalniach rud srebra, ołowiu i cynku – kopalniane wyrobiska i szyby górnicze, system odwadniania i wykorzystania wody pogórniczej oraz elementy krajobrazu kulturowego.

Przez kilka stuleci na obszarze Tarnowskich Gór i okolic funkcjonowało kilka tysięcy kopalń; powstało tu ok. 20 tys. szybów i ponad 150 km podziemnych wyrobisk. Częścią tego kompleksu są dwa najbardziej znane obiekty – Zabytkowa Kopalnia Srebra oraz Sztolnia Czarnego Pstrąga. 600-metrowy fragment sztolni służącej kiedyś do odwadniania kopalni dziś turyści przepływają – pod ziemią – łodziami. To najdłuższa w Polsce podziemna trasa turystyczna pokonywana w ten sposób. Sztolnia została udostępniona turystom w 1957 r.

Z kolei Zabytkowa Kopalnia Srebra to jedyna w Polsce trasa turystyczna, wytyczona w podziemiach będących pozostałością po dawnych kopalniach rud srebra, ołowiu i cynku. Stanowi niewielki fragment dawnej kopalni Fryderyk. Do zwiedzania została udostępniona w 1976 r. Przygotowany dla zwiedzających prawie 2-kilometrowy szlak przebiega 40 m pod ziemią.

Zarówno sztolnia, jak i kopalnia są od lat na prezydenckiej liście Pomników Historii. Ponadto od listopada 2014 r. kopalnia jest tzw. punktem kotwicznym sieci Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH), skupiającego ok. 200 zabytków techniki w Europie. Obiekty te należą też do Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

 

Źr.: http://www.kopalniasrebra.pl/smzt/smzt.php

„Górnośląskie Tacyty” wręczone

Szczepan Twardoch, śląski pisarz i publicysta oraz dr hab. Halina Dudała zostali tegorocznymi laureatami  Nagrody im. ks. Augustina Weltzla „Górnośląski Tacyt”, żyjącego w latach 1817-1897 niemieckiego księdza, pioniera górnośląskiej historiografii.

Jest to nagroda przyznawana badaczom i popularyzatorom Górnego Śląska, ustanowiona przez Ruch Autonomii Śląska. Po raz pierwszy nagroda została wręczona w 2007 roku (za rok 2006).

W poprzednich edycjach „Górnośląskie Tacyty” otrzymali: Henryk Waniek, prof. Ewa Chojecka, Małgorzata Szejnert, dr Jerzy Polak, Krzysztof Karwat, prof. Wojciech Kunicki, dr Jan F. Lewandowski, dr Beata Giblak, Kazimierz Kutz, prof. Aleksander Nawarecki, prof. Joanna Rostropowicz, prof. Alfred Sulik, pośmiertnie dr Michał Smolorz, dr hab. Irma Kozina, Alojzy Lysko, dr Grzegorz Bęblik, Josef Gröger, dr hab. Wacław Gojniczek, dr hab. Mariusz Jochemczyk i dr Barbara Kalinowska – Wójcik.

Uroczystość wręczenia nagród Szczepanowi Twardochowi i prof. Halinie Dudale miała miejsce 13 czerwca 2017 r. w Centrum Kultury w Tworkowie, gdzie pochowany jest ks. dr Augustin Weltzel. Statuetka wręczana laureatom, autorstwa artysty-rzeźbiarza Augusta Dyrdy, przedstawia postać patrona z atrybutami Klio – w mitologii greckiej muzy historii.

Nagroda stanowi wyraz najwyższego uznania dla popularyzatorów i badaczy górnośląskiej historii i kultury.

Industriada 2017

537 atrakcji, 47 obiektów, 28 miast, 56 tras do zwiedzania, 47 hitów, 37 koncertów i pokazów, 54 wydarzenia dla dzieci, zaangażowanych ponad 4 tysiące ludzi z 500 instytucji, grup, stowarzyszeń, kół, w tym z 11 instytucji kultury województwa śląskiego –  tak imponująco wygląda statystyka INDUSTRIADY 2017.

Każdy z obiektów przygotował własny program. W tym roku do Święta Szlaku Zabytków Techniki dołączyły dwa nowe: Fabryka Pełna Życia w Dąbrowie Górniczej  i osiedle patronackie Huty Silesia w Rybniku. Wróciła też  Elektrociepłownia Szombierki. Oficjalna inauguracja będzie w Chorzowie, finał w Gliwicach. Motto tegorocznego święta brzmi „w rytmie maszyny”

Inaugurację INDUSTRIADY 2017 zaplanowano 9 czerwca przy wieży wyciągowej Szybu Prezydent w Chorzowie.  Zobaczymy premierowe widowisko muzyczne „INDUstrument. Historia rytmu”. To  spektakl pod muzycznym kierownictwem Pawła Romańczuka i w scenografii Matyldy Sałajewskiej, opowiadający historię złożonej relacji człowieka, przyrody i maszyny.

Tradycyjny „Rozruch maszyn” organizowany jest w kilku miastach: Cieszynie, Bytomiu, Katowicach, Siemianowicach Śląskich i w Zabrzu.

Zasadnicze święto – sobota 10 czerwca to  festiwal  pełen atrakcji i autentycznych miejsc. Pewnie wybór nie będzie taki prosty. Wśród hitów są:  dawna fabryka sukna Büttnerów w Bielsku-Białej, Elektrownia Szombierki, która wraca do programu po dwuletniej przerwie i która cieszy się rekordową popularnością (rezerwacji już brak), parada 100 motocykli na 100-lecie Elektrowni Łaziska, pokaz lokomobilii samobieżnej w Zabytkowej Kopalni Ignacy w Rybniku, koncert muzyki elektronicznej „Zbuntowane maszyny” w KWK Murcki-Staszic, warsztat ceramiczny z Bogdanem Kosakiem na Nikiszowcu, industrialne kino w Muzeum Hutnictwa Cynku Walcownia w Szopienicach, przemarsz pod hasłem „Świt robotników” i happening „Przegląd kotłów w fabryce Fitznera” w Parku Tradycji w Siemianowicach Śląskich, podroż w przeszłość w sosnowieckim Pałacu Schoena, pokaz pirotechniczno-maszynowy w KWK Polska w Świętochłowicach, transport wody pomiędzy ujęciem w Tarnowskich Górach i balią w Zabrzu oraz bieg z podziemi na powierzchnię w Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach, zjazdy tyrolką i skoki na linie w Browarze Obywatelskim w Tychach, nocne zwiedzanie Browaru Książęcego w Tychach, przejście fragmentu Sztolni Królowa Luiza w Zabrzu i zobaczenie m.in. 6-metrowego pokładu węgla, widowisko z zabytkowymi rowerami i próba jazdy na historycznych bicyklach w Starym Młynie w Żarkach.

Pełny program dostępny jest na stronie www.industriada.pl . Warto skorzystać z zakładki „Moja INDUSTRIADA” i  precyzyjnie wszystko zaplanować.

INDUSTRIADA będzie miała swój finał na terenie Centrum Edukacji i Biznesu „Nowe Gliwice” – tam koniecznie trzeba zobaczyć  fascynujące widowisko plenerowe „Podniebna podróż” belgijskiego Teatru Tol.

„Podczas Industriady odwiedzamy autentyczne kopalnie, huty – nawet wciąż działające zakłady. To miejsca z historią i niezwykłym klimatem, który zauroczył już niejedną osobę. W tym roku mamy też jedną niezwykłą propozycję: dzięki wsparciu Instytucji Filmowej „Silesia Film” w Walcowni Cynku w Katowicach będzie można zobaczyć prapremierową projekcję filmu składającego się z amatorskich nagrań przekazanych przez mieszkańców regionu, prezentujących codzienne życie w rytmie maszyn” – podkreśla dr inż. arch. Henryk Mercik, członek Zarządu Województwa Śląskiego.

Warto pamiętać, iż w trakcie INDUSTRIADY będzie można skorzystać z bezpłatnego transportu, mając przy sobie kupon na przejazdy Kolejami Śląskimi, KZK GOP i MZK Tychy. Bezpłatny transport przygotowano także na południu województwa (na trasie Bielsko-Biała – Cieszyn – Ustroń–Żywiec), w Częstochowie, między Tarnowskimi Górami i Zabrzem oraz w Rybniku. Kupony można pobrać ze strony www.industriada.pl .

Pasjonaci nie powinni też zapomnieć o INDOsklepie, oferującym specjalną linię produktów inspirowanych industrialnymi obiektami i ich losami. Za pomysł i przygotowanie produktów odpowiadają Ars Cameralis Silesiae Superioris i Regionalny Instytut Kultury w Katowicach. Dostępne są gry „Przemysłowy magnat”, torby, koszulki, tatuaże, broszki.

„Tak” dla Odrzańskiej Drogi Wodnej

Sejmik Województwa Śląskiego opowiedział się za modernizacją i rozwojem Odrzańskiej Drogi Wodnej. 22 maja radni wojewódzcy podjęli stanowisko w tej sprawie, w którym podkreśla aprobatę dla działań rządowych, pozwalających na przywrócenie funkcji ODW i rozwój infrastruktury transportu rzecznego.

Działania takie są zgodne z polityką przestrzenną województwa, uchwaloną w 2016 roku w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego 2020+. Tam wskazano m.in. konieczność budowania i rozwijania infrastruktury transportu wodnego oraz poprawy parametrów dróg wodnych.

W marcu br. Prezydent RP podpisał akt ratyfikacyjny, dotyczący Europejskiego porozumienia o głównych śródlądowych drogach wodnych o znaczeniu międzynarodowym. Jest to symboliczny początek ambitnego przedsięwzięcia, dzięki któremu polskie śródlądowe drogi wodne, w tym Odrzańska Droga Wodna, mają zostać odbudowane i włączone w system europejski.

W dokumencie przyjętym przez Radę Ministrów p.n. Założenia do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce na lata 2016-2020 z perspektywą do roku 2030 ujęto budowę Kanału Śląskiego łączącego Odrzańską Drogę Wodną z Drogą Wodną Górnej Wisły oraz budowę kanału Koźle–Ostrawa, będącego polskim odcinkiem szlaku wodnego Dunaj–Odra–Łaba.

„To bardzo ważne dla rozwoju województwa śląskiego, dla którego sprawna i zrównoważona sieć transportowa ma ogromne znaczenie. Budowa kanału Dunaj-Odra-Łaba oraz Kanału Śląskiego w połączeniu z przywróceniem wymaganych parametrów żeglownych Odry, przyczynią się do rozwoju naszego regionu i zwiększenia jego atrakcyjności. Sprawny, bezpieczny i ekonomiczny system transportu, szanujący zasady ochrony środowiska i uznający rozwój nowych technologii przewozu, jest jednym z kluczowych warunków rozwoju regionu. Co istotne, współczesna europejska polityka transportowa zakłada integrację wielu różnych gałęzi transportu po to, aby optymalnie je wykorzystywać. W Polsce integracja ta wymaga nadrobienia wielu dziesiątek lat zaniedbań w obszarze infrastruktury śródlądowych dróg wodnych” – tłumaczy dr inż. arch. Henryk Mercik, członek Zarządu Województwa Śląskiego.

Radni Sejmiku w swoim stanowisku podkreślają: „Równoważenie systemu transportowego poprzez rozwój transportu wodnego z pewnością stanie się impulsem rozwoju regionów, w tym województwa śląskiego. Infrastruktura śródlądowych dróg wodnych i urządzeń towarzyszących, poza funkcją transportową, służy również innym celom, takim jak ochrona przed powodzią i skutkami suszy poprzez retencjonowanie wody. Wielofunkcyjne zbiorniki retencyjne pełnią również bardzo ważne funkcje ekologiczne. W niektórych przypadkach możliwe staje się energetyczne wykorzystanie zgromadzonych wód. Podstawową jednak korzyścią płynącą z systemu żeglownych rzek i kanałów jest zmniejszenie generowanych przez transport samochodowy presji na środowisko. Potrzeba ograniczenia tych negatywnych oddziaływań nie powinna podlegać żadnej dyskusji”.

Zwracają również uwagę, że infrastruktura żeglugi śródlądowej powinna być rozwijana z poszanowaniem ekologicznej funkcji rzek. A temu praktyki wskazane w dokumencie Komisji Europejskiej z 2012 roku p.n. „Transport wodny śródlądowy i sieć Natura 2000 – zrównoważony rozwój śródlądowych dróg wodnych i zarządzanie nimi w kontekście dyrektywy ptasiej i siedliskowej”. Obszary Natura 2000 wcale nie mają stanowić́ stref wyłączonych z rozwoju, należy tylko zagwarantować odpowiedni poziom ochrony przyrody.